‘Een betere gezondheid voor iedereen, daar doen we het uiteindelijk voor met de lage-emissiezone’

Filip Lenders is directeur van de stadsdienst Energie en Milieu Antwerpen. De voorbije jaren leidde hij de invoering van de lage-emissiezone (LEZ) in goede banen. Hij vertelt waarom de stad besloot om de LEZ in te voeren, wat dat oplevert voor de Antwerpenaren en hoe steden en landen elders in Europa het aanpakken.

Belfius Smart Belgium

Waarom heeft Antwerpen een LEZ ingevoerd?

“Antwerpen had al heel lang last van een slechte luchtkwaliteit. Die luchtverontreiniging veroorzaakt heel wat gezondheidsproblemen. Voor verschillende stoffen overschreden we de Europese maximumnormen. Daarom onderzochten we in 2011 wat we als stad konden doen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Europa verplichtte ons ook om daar iets aan te doen, en als stad vonden we dat ook zelf belangrijk.”

Bestond de LEZ al elders in Europa?

“We hebben inspiratie gehaald op verschillende plaatsen. In Duitsland had je al de Umweltzones met milieustickers. Londen had naast de congestietaks ook een Low Emission Zone. Die wordt met camera’s gecontroleerd.”

“Wij namen van Duitsland het principe over dat de LEZ ook zou gelden voor personenwagens. Van Londen kopieerden we het idee om te werken met slimme camera’s.”

“De Vlaamse overheid zorgde op onze vraag voor algemene regels voor een LEZ in Vlaanderen. Die bepalen ook hoe de normen gaan evolueren in de komende jaren, zodat mensen daar rekening mee kunnen houden als ze een andere wagen kopen.”

“In 2020 start ook Gent met een lage-emissiezone. Een auto die binnen mag in de LEZ in Antwerpen, zal ook binnen mogen in Gent, en omgekeerd. Dat kan omdat we binnen Vlaanderen dus dezelfde regels volgen én dezelfde databank gebruiken. De regels voor betalende toelatingen verschillen dan weer wel per stad. Een LEZ-dagpas voor Antwerpen is bijvoorbeeld niet geldig in Gent.”

“In Brussel is er ook een LEZ. In 2023 zullen de normen er gelijk zijn aan die van Vlaanderen. Maar nu check je nog best apart je auto voor je naar Brussel rijdt. Ook buitenlandse voertuigen moet je voorlopig opnieuw registreren voor de Brusselse LEZ.”

 

Is dat een Europese trend, die lage-emissiezones?

“Dat is het zeker. De trend naar het weren van oudere, meer vervuilende wagens uit de steden zie je overal. De Umweltzones in Duitsland en de ‘Zone d’accès restreint’ in Frankrijk werken met een sticker. In Nederland spreken ze van milieuzones. In Italië zijn er verschillende steden met een LEZ en ook Barcelona en Lissabon hebben er een. En Londen loopt met haar Ultra Low Emission Zone op kop.”

“Het is jammer genoeg wel een soort lappendeken van regels en normen. Dat maakt het voor mensen die naar het buitenland gaan niet eenvoudig: de ene keer hebben ze een sticker nodig, de andere keer moeten ze zich registreren.”

Hoe kan je dan boetes vermijden als je met de auto op reis gaat in Europa?

“Er is een Europese website waar je alle steden en hun regelgeving terugvindt. Verder vind je regelmatig overzichten van lage-emissiezones in automagazines. Ondertussen zijn er bijna 300 steden in Europa die een soort LEZ hebben. Je goed informeren voor je vertrekt, is dus altijd een goed idee.”

Heeft de LEZ resultaat?

“Doordat we consequent de naleving van de LEZ-voorwaarden controleren, houden mensen zich echt aan de LEZ. In Antwerpen rijden gemiddeld minder oude vervuilende voertuigen rond dan in de rest van Vlaanderen.”

“In 2016, het jaar voor de invoering van de LEZ, zaten we bij een paar meetstations voor luchtkwaliteit in Borgerhout nog een stuk boven de Europese norm. Na het eerste jaar zagen we een behoorlijke verbetering van de luchtkwaliteit. Na 2 jaar LEZ zitten we daar nu op de Europese norm.”

Op welke andere manieren zorgt de stad nog voor schonere lucht?

“Als we vergunningen uitreiken aan de industrie, vragen we dat luchtvervuiling zoveel mogelijk aangepakt wordt. Daarnaast moedigen we energiezuinige renovaties aan, zodat huizen minder fossiele brandstof nodig hebben voor hun verwarming. We proberen mensen ook te sensibiliseren over de schadelijke effecten van open haarden en kolenkachels.”

Wat brengt de toekomst?

“Eerst en vooral gaan we mensen zo goed mogelijk informeren over de strengere normen vanaf 2020. Een uitbreiding van de LEZ is voorlopig niet gepland.  Via Slim naar Antwerpen blijven we mensen tenslotte aanmoedigen en informeren om te kiezen voor andere vervoersmiddelen dan de auto.”

“En al die maatregelen moeten uiteindelijk leiden tot een betere gezondheid voor alle Antwerpenaren en bezoekers van de stad.”

 

 

Op de hoogte blijven van de laatste tips rond slimme mobiliteit? Schrijf u dan snel in op onze nieuwsbrief.